พระ “ขุนแผนเคลือบ” อยุธยา

พระกรุ

“วัดใหญ่ชัยมงคล” หรือ “วัดป่าแก้ว” พระอารามหลวงซึ่ง “พระเจ้าอู่ทอง” ได้เป็นผู้สร้างไว้เมื่อ พ.ศ. 1900 ส่วนพระเครื่องชื่อดังที่รู้จักกันดีว่า “พระขุนแผนเคลือบ” นั้น “สมเด็จพระนพรัตน์” พระเถระผู้ยิ่งใหญ่ แห่งวัดป่าแก้วได้เป็นผู้ให้กำเนิดไว้เมื่อประมาณ พ.ศ. 2135-36 พร้อมกับพระเจดีย์องค์ใหญ่ชื่อ “ไชยมงคล” เพื่อเป็นการเฉลิมพระเกียรติแก่สมเด็จพระนเรศวรมหาราช เนื่องในโอกาสที่ได้รับชัยจากการ “ยุทธหัตถี” กับพระมหาอุปราชาในครั้งนั้น

พระขุนแผนเคลือบเป็นพระเครื่อง “ต้นสกุล” พระพิมพ์ “ขุนแผน” ทั้งหมด เป็นพระเนื้อผงขาวที่ผสมด้วยปูนและดินซึ่งจะมีทั้ง “พิมพ์ใหญ่” และ “พิมพ์เล็ก” ทำเป็นพระนั่งปางมารวิชัย (สะดุ้งมาร) อยู่ภายในซุ้มเรือนแก้ว ลักษณะ “ห้าเหลี่ยม” (เหมือนกับพระขุนแผนห้าเหลี่ยมวัดบ้านกร่าง)

นอกจากนั้นพระขุนแผนเคลือบ “พิมพ์ใหญ่” นี้ยังแยกออกได้เป็น 2 แบบอีกด้วยคือ
1. พิมพ์ใหญ่ “แบบฐานสูง”
2. พิมพ์ใหญ่ “แบบฐานเตี้ย”
สำหรับพระขุนแผนเคลือบ “พิมพ์เล็ก” จะมีลักษณะที่แตกต่างกว่าพิมพ์ใหญ่ คือการประทับนั่งจะทอดพระกรอ่อนพลิ้ว (บางคนก็เรียกพิมพ์นี้ว่า “พิมพ์แขนอ่อน”)

สัญลักษณ์ที่สำคัญซึ่งแสดงถึงความยิ่งใหญ่อลังการเหนือกว่าพระเครื่องทุกข์ชนิดของกรุงอโยธยาก็คือ พระขุนแผนห้าเหลี่ยมกรุใดใหญ่ดังกล่าวนี้ จะต้องถูกน้ำยาเคลือบไว้อย่างงดงามยิ่ง (สีออกน้ำตาลแก่) และบางองค์ยังลงรักปิดทองทับไว้อีกชั้นหนึ่งด้วยก็มี พระพิมพ์นี้ด้านหลังจะไม่เคลือบน้ำยา แต่ก็มักจะมีลายมือปรากฏอยู่ทั่วไป อนึ่งเมื่อ พ.ศ. 2506 “กรุวัดเชิงท่า” จังหวัดนนทบุรีแตก ก็ปรากฏว่าได้มีพระขุนแผนเคลือบพิมพ์นี้ขึ้นจากกรุออกมาด้วยเช่นกัน ถึงจะมีพิมพ์ที่งามคมกว่าพระวัดใหญ่ แต่น้ำยาเคลือบสีกลับอ่อนกว่า (ปนสีตองอ่อน)

“พระขุนแผนเคลือบ” องค์ปฏิมากรรมของขลังจากสมเด็จนพรัตน์ แห่งวัดป่าแก้ว สร้างขึ้นเพื่อเป็นการเฉลิมพระเกียรติถวายแด่องค์สมเด็จพระนเรศวรมหาราชนี้ นอกจากจะมีพุทธคุณดีด้านเมตตามหานิยม แคล้วคลาดและคงกระพันแล้ว ยังให้ความรุ่งโรจน์แก่ผู้ที่มีท่านติดตัวไว้อีกทางหนึ่งด้วย

โดยอาจารย์ ประชุม กาญจนวัฒน์

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *