พระ “โคนสมอ” อยุธยา

พระกรุ

“พระโคนสมอ” เป็นพระเครื่องขนาดใหญ่มาก (สูงขนาดประมาณ 1 คืบ) และเรื่อยลงมาจนถึงขนาดเล็กเท่ากับพระหูยาน (สูงประมาณ 6 ซ.ม. หรือต่ำลงไปอีกก็มี) “พระโคนสมอ” เป็นพระชุดใหญ่ มีสร้างไว้ทั้งแบบ “ประจำวัน” และพิมพ์พิเศษก็มาก เนื้อมีทั้งชนิดเนื้อดินเผา (มีมากที่สุด), เนื้อชินเงิน, เนื้อว่าน, เนื้อน้ำประสาน (คล้ายแก้ว) ที่นิยมกันมากที่สุดได้กับพระเนื้อชินเงิน (เฉพาะปางห้อยพระบาทเท่านั้น) และเนื้อน้ำประสานซึ่งมีสร้างกันไว้น้อยหาชมได้ยากมาก

อันเป็นที่มาของ “พระโคนสมอ” พระเครื่องขนาดใหญ่ชุดมหึมา ซึ่งประมาณจำนวนพระที่สร้างไม่ได้นี้ พระส่วนมากได้นำลงมาจากจังหวัดวัดพระนครศรีอยุธยา ในระยะเริ่มสมัยกรุงรัตนโกสินทร์เป็นปฐม รวมทั้งพระพุทธรูปจากจังหวัดต่างๆ ด้วย “พระโคนสมอ” ดังกล่าวที่นำมามีจำนวนมากสุดคณานับ ได้ถูกนำไปบรรจุไว้ตามพระอารามที่ปฏิสังขรณ์ใหม่ทั่วกรุง เรื่องพระโคนสมอนี้มีผู้คนพบเห็นกองอยู่ใต้โคนต้นสมอใน “วังหน้า” มิใช่น้อย ต่อมาต่างก็เรียกพระสกุลนี้ว่า “พระโคนสมอ” เพราะกองไว้จนไม่มีคนแล

พระโคนสมอเนื้อชินโดยเฉพาะ “ปางห้อยพระบาท” นับว่าได้มีผู้นิยมกันมาเป็นอันดับ 1 พระเนื้อนี้มีหลายพิมพ์ แต่พิมพ์ปางห้อยพระบาทก็มีหลายขนาดเช่นกัน เรื่องสนิมมีทั้งชนิดสนิมผิวเกล็ดกระดี่, ผิวดำตีนกา และชนิดผิวปรอทขาววาววับก็มีครับ…..ใครที่ชอบพระเครื่องประเภทเหนียวละก้อ พระโคนสมอ “ปางไสยาสน์” เนื้อดินเผานี่แหละ เชื่อถือได้ เพราะเยี่ยมด้านแคล้วคลาดคงกระพันชาตรี และยังมีทางมหาอุตม์หยุดกระสุนปืนได้อีกด้วย!

โดยอาจารย์ ประชุม กาญจนวัฒน์

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *